Showing posts with label REAL/TRUE MACEDONIA. Show all posts
Showing posts with label REAL/TRUE MACEDONIA. Show all posts

Tuesday, March 15, 2016

Στην ουδέτερη ζώνη πνίγηκε και το όνομα της "Μακεδονίας"

Στην ουδέτερη ζώνη μεταξύ Ελλάδας και ΠΓΔΜ δεν πνίγονται μόνο άνθρωποι, αλλά και το όνομα της Μακεδονίας...

Από την έναρξη της τραγωδίας στην Ειδομένη και ειδικά από χθες, με αφορμή τα δραματικά γεγονότα, όλα τα διεθνή μέσα ενημέρωσης αναφέρουν ανά πεντάλεπτο την ΠΓΔΜ ως "Μακεδονία".

Saturday, March 5, 2016

Human Tragedy in GREECE- FYROM borders: Greek governor urges state of emergency

A regional governor has called on the Greek government to declare a state of emergency for the area surrounding the Idomeni border crossing where thousands of refugees are stranded due to border restrictions along the route towards Western Europe.

Tuesday, November 3, 2015

Hellenistic Seleucid empire: Ancient Greek Fortress Unearthed Near Jerusalem

After a century of searching, archaeologists said they have found the remnants of an ancient Greek fortress once a center of power in Jerusalem and a stronghold used to hold off a Jewish rebellion celebrated in the scriptural Book of the Maccabees.

Friday, January 4, 2013

F.Y.R.O.M.'s opposition: EU ignores democratic backslide.

FYROM's leading opposition party has accused the European Union of overlooking threats to democracy in the country, as anti-government protests continued yesterday (3 January) for the 11th day. 

Protests broke out in the capital Skopje on December 24, when opposition MPs tried to block the parliamentary debate on the 2013 budget and were expelled from the chamber.
After the incident, Branko Crvenkovski - leader of the largest opposition party, the Social Democratic Union of FYROM(SDSM) - announced that his party would participate in local elections scheduled for March only if electoral rolls were revised. He also said the elections must be held according to the standards of the Organisation for Security and Cooperation in Europe.

Saturday, June 2, 2012

Macedonia News el: Glenti for top end ...

Macedonia News el
-
(News from real/true Macedonia, Greece [1] , [2])
 
Australia 1 Jun 2012 (neoskosmos)
The Greek Glenti in Darwin is just around the corner, so be sure to leave the weekend of 9 - 10 June free to celebrate in the largest ethnic party in the Northern Territory.
The Greek Glenti, held at historic Bicentennial Park in Darwin, is a fun and vibrant festival where the Greek community shares their culture, food, wine, dance and music with locals and visitors. The Glenti consists of local and interstate entertainment and acts and besides being able to eat Greek food, you can see people wearing traditional Greek clothing, be enlightened by the Greek culture, listen to Greek music, and see traditional dancing and much more.
The Greek Glenti will be held at Bicentennial Park in Darwin on Saturday 9 and Sunday 10 June at midday.

Saturday, May 26, 2012

Macedonia News el: Ancient Greek studies open for all ...

Macedonia News el
-
(News from real/true Macedonia, Greece [1] , [2])

An Ancient Greek program has been developed, aimed at secondary students and adults coordinated by the Greek Orthodox Community of Melbourne and Victoria.(neoskosmos )
The program for secondary school students will take place at St Gregory the Greek primary school at 396 Manningham Road Doncaster where classes will begin in term 3, 2012. For those people interested, an information session has been set up outlining the benefits of studying Ancient Greek, the course content and fees on Saturday 26 May at 1:30 at the primary school. Interested students are asked to complete this online form www.surveymonkey.com/s/ancient_greek_secondary_students.
The classes for adults are open to all, with no previous knowledge of Ancient or Modern Greek needed.

Sunday, April 29, 2012

Macedonia News el: Ancient Greeks key to cancer cure ...

Macedonia News el
-
(News from real/true Macedonia, Greece [1] , [2] 
Australia (neoskosmos com)
Ancient Greek physician and father of medicine Hippocrates stated: Give me the power to create a fever and I shall cure any disease". More than two thousand years later, modern scientists are trying to prove his theory true.
Common viruses are becoming the latest cure against cancer with a small Australian biotechology group one of the forefronters in this field.
Ancient Greeks made the observation initially, however, there have been a couple of cases of cancer patients entering spontaneous remission after being exposed to common viruses.

Wednesday, April 25, 2012

Macedonia News el: Greeks in Germany see varied reactions from hosts ...

Greeks who study, work or live in Germany are increasingly having to answer uncomfortable questions such as how much money their parents make back home and how Greece spent European Union funding.
For example, Athina, a 23-year-old medical student at Tuebingen, told Kathimerini how one of her classmates became especially critical when discussing the Egnatia Odos highway in northern Greece (Thraki-Macedonia-Epirus), which was built with EU funds and which, he said, is sadly underused.
"Many believe that we are living with their money," said Athina, citing several examples where she has been made to feel uncomfortable by people criticizing Greece and Greeks.

Saturday, April 21, 2012

Macedonia News el: Bartering system to Volos citizens’ aid ...


Macedonia News el
(News from real/true Macedonia, Greece [1] , [2])
-
A city full of resources but short on Euros, Volos tapped into an old-school bartering system to survive in a time of crisis ...
As the financial crisis hits citizens of Greece, and unemployment reaches an all-time high of 28 per cent, one city has fought back by creating an old-school bartering system for it's folk.
The coastal city of Volos (Thessalia) has developed it's own currency called TEMs which allows citizens to barter for things that money used to buy. Food, education, clothing and even baby-sitters are being bartered in the city using the TEMs network.
Folks in the area sign up for a TEMs network account, and start amassing credits that can eventually be cashed in for things they need.

Monday, March 12, 2012

EL Macedonia News : The old and the new ....

Macedonia News el
-
(News from real/true Macedonia, Greece [1] , [2]  )

By Nikos Xydakis (ekathimerini)
-
Facing the chasm of the crisis caused by a bankrupt state, society appears ambivalent and ultimately prone to unruliness. Rage and despair are the dominant emotions of social groups being propelled violently into a state of poverty and even beyond it.
These feelings are easy to explain and well justified, but they manifest themselves in violent behavior, such as in increasingly frequent physical attacks against politicians and other public figures. The enraged citizens, who together form a mass, demand that those they see as “traitors” disappear from the face of the Earth. At least this is what we hear at parades.
Why do these people feel betrayed? Maybe because they voted for these politicians and supported these public figures in the past and now their expectations have been dismally disappointed.
The country’s two main political parties, which have held power for the past few decades, had the consent, at least in the ballot box, of the majority of society, even as much as three-quarters of the electorate. So criticism of the politicians ought to also contain some element of self-criticism. They should be asking, “Why did we entrust our fates to such unworthy people for such a long period of time?”
The other reaction to the bankrupt state is manifested in a withdrawal from public discourse and political action. Most Greeks, almost all in fact, agree that the old-style politicians have to go. Yet few would accept to take on an active political role in order to fill the void and to relaunch the painful process of rescuing and rebuilding the country under new terms and with new faces in the seats of power. Even new political parties or those that are not tainted in the public mind by past “sins” experience an enormous amount of trouble attracting new, undamaged faces into their ranks. They are willing to help as best they can but balk at the idea of putting themselves forward, of putting their names on the candidates list. And so, flying solo from one political party to another, we are left with the usual political ladder-climbers, damaged and spent.
The crisis reveals the limits of the old way of doing thing and the demands of a new system. The old system is all about heteronomy, isolation and clientelism -- in short, corruption. The new system demands autonomy, organization, participation and responsibility -- in short, democracy.

Wednesday, February 22, 2012

Τι έκαναν οι γυναίκες των κοπατσάρηδων όταν φοροεισπράκτορες πήγαν στα χωριά τους να εισπράξουν άδικους φόρους .....



1912-2012: Εκατό χρόνια από την απελευθέρωση της Μακεδονίας.*

Κείμενο του Γιώργου Λεκάκη στην εφημερίδα  «ΧΡΟΝΟΣ» Κομοτηνής
ΚΟΠΑΤΣΑΡΑΙΩΝ ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΣΥΝΕΧΕΙΑ:
Τι έκαναν οι γυναίκες των κοπατσάρηδων 
 
όταν φοροεισπράκτορες πήγαν στα χωριά τους να εισπράξουν άδικους φόρους.
Μια άγνωστη σελίδα της ελληνικής Ιστορίας, επίκαιρη όσο ποτέ.
 
Την ιστορική ημέρα της 25ης Μαρτίου - φαίνεται τόχει η ημέρα! - ένα άλλο ηρωικό γεγονός - πλην του γνωστού, της εξεγέρσεως του 1821, που έγινε εθνική επέτειος - συνέβη στην Ελλάδα, αλλά το 1936 αυτήν την φορά, και συγκεκριμένα στην Μακεδονία, και δη στο κοπατσοχώρι Πρόσβορο.
 
Στο κοπατσαροχώρι Πρόσβορο - ή Δέλνο-Δειλινό, όπως είπα στο προηγούμενο άρθρο της στήλης - της ευρύτερης περιοχής Σαμαρίνας Γρεβενών - και όχι στο Σέλινο, όπως εσφαλμένα εγράφη κάπου - ανήμερα της 25ης Μαρτίου 1936 εμφανίσθηκαν οι «φορατζήδες» (φοροεισπράκτορες), συνοδεία αυτοκινήτων και με δύναμη χωροφυλακής - όπως λέμε σήμερα «ήρθε η Τρόκια, την οποία φύλαγε δύναμη αστυνόμων», λες και οι συμπαθείς αστυνόμοι σ' αυτήν την χώρα έχουν υπηρεσία να προστατεύουν τους κλέφτες και τους τοκογλύφους και όχι τους νόμιμους φιλήσυχους πολίτες... Οι φοροεισπράκτορες είχαν απαίτηση για αθρόα εκτέλεση των φορολογικών ενταλμάτων, σ' ένα χωριό, το οποίο έχει βουλιάξει στα χρέη!.. 
 
 
Η απαίτηση αυτή των φορατζήδων επέσυρε την αντίδραση των ανδρών του χωριού, οι οποίοι και συνελήφθησαν παραχρήμα!.. Και με εφαρμογή του μέτρου της προσωποκράτησης, εκλείσθησαν στον σταθμό χωροφυλακής του χωριού - τότε τα χωριά είχαν, έστω, σταθμούς χωροφυλακής - ίνα μεταφερθούν στα Γρεβενά.
Τότε, όμως, συνέβη ο απρόσμενος παράγοντας στην Ιστορία, που είναι αυτός ο οποίος παίζει πάντα τον καθοριστικό ρόλο και που πάντα είναι απρόβλεπτος: Ανέλαβαν δράση οι γυναίκες του χωριού, οι οποίες ήσαν. 300 - όσες οι άνδρες του Λεωνίδα στις Θερμοπύλες! - ναι, τότε υπήρχαν χωριά, στα οποία κατοικούσαν 300 γυναίκες! Οπλισμένες με ρόπαλα, αξίνες κ.ά. γεωργικά εργαλεία, απαίτησαν να αφεθούν αμέσως ελεύθεροι οι συλληφθέντες σύζυγοι, γιοι, αδελφοί και γείτονές τους! Ως άλλες αρχαίες Αργίτισσες ή Σπαρτιάτισσες, σύγχρονες Υδραίες, Σπετσιώτισσες, Ναουσαίες, Σουλιώτισσες, Κρητικές, Μανιάτισσες, Λέσβιες, Λημνιές, Θράσσες ή Κιώτισσες - η Ελλάς είναι και χώρα ηρωίδων, όχι μόνον ηρώων! - συνεπλάκησαν με τους. χωροφύλακες, κατέλαβαν τον σταθμό της χωροφυλακής και απελευθέρωσαν τους άνδρες κρατουμένους!..
Οι εκδιωγμένοι και ταπεινωμένοι χωροφύλακες επέστρεψαν αργότερα με. ενισχύσεις, από το γειτονικό χωριό Πολυνέρι. Και οι συγκρούσεις συνεχίσθηκαν. Διενεργήθησαν αρκετές συλλήψεις. Αλλά το μεγαλύτερο μέρος των κατοίκων συγκεντρώθηκε, οργανώθηκε και ανασυντάχθηκε στις παρακείμενες δασωμένες πλαγιές των βουνών. Οι συμπλοκές με τους χωροφυλάκους διήρκεσαν επί αρκετές ημέρες, ώσπου εν τέλει να επέλθει καταλλαγή.
 
Ο ξεσηκωμός των γυναικών στο Πρόσβορο μοιάζει με τους αυθόρμητους λαϊκούς αγώνες κατά των κοτζαμπάσηδων στην προεπαναστατική περίοδο, που κάποιοι προσπάθησαν να καπελώσουν!..
 
Αυτό, λοιπόν, δεν ήταν ένα «οργανωμένο κίνημα», αλλά ένας απροετοίμαστος, αυτοσχέδιος κι αυθόρμητος λαϊκός ξεσηκωμός, ο οποίος δεν ελέγχεται από κόμματα, φορείς, εξουσίες. Και σε έναν τέτοιον ελπίζει - και σήμερα - το λαϊκό αίσθημα. Αμήν!
ΠΗΓΕΣ:
Εφημερίδες «Ακρόπολις» 26.3.1936, σελ. 6. «Καθημερινή» 26.3.1936, σελ. 6. «Ριζοσπάστης» 26.3.1936, σελ. 4 και «Ριζοσπάστης» 27.3.1936 στο κύριο άρθρο του «Οι λαϊκοί αγώνες θα συνεχισθούν», σελ. 1 και στήλη «Σφυριές», σελ. 2.
--------------
ΣΧΕΤΙΚΑ:

Macedonia News 

(News from real/true Macedonia, Greece [1] , [2] )

----------------------------------
 
ΛΑΟΓΡΑΦΙΑ: 
 
Ζώα και προλήψεις:
 
Ο όφις και ο Ασκληπιός
 
ΜΕΡΟΣ Γ΄.
 
Στις ελληνικές μυθολογικές παραδόσεις, στενά συνδεδεμένος με τον όφι είναι ο ισόθεος Ασκληπιός (όπως όλοι οι θεραπευτές του αρχαίου κόσμου). Ο όφις ετυλίγετο γύρω από το ραβδί (κηρύκειον) του θεού. Στο Ασκληπιείον της Επιδαύρου ο θεός εμφανιζόταν ως όφις. Τα φίδια της Επιδαύρου αντιμετώπιζαν με σεβασμό τους ανθρώπους που τα σέβονταν και τα φρόντιζαν. Το 293 π.Χ. ο θεός Ασκληπιός εμφανίσθηκε κατά την διάρκεια επιδημίας πανούκλας ως όφις στην Ρώμη, ειδικώς σταλείς από την Επίδαυρο, όπου και διεδόθη η λατρεία του. Και επειδή η επιδημία σταμάτησε αμέσως, εκτίσθη ναός προς τιμήν του. Έως τότε, τουλάχιστον 320 μέρη στον κόσμο είχαν ασκληπιεία, με βασική λατρεία αυτήν του όφεως. Οι ασθενείς διανυκτέρευαν σ' αυτά, έπειτα από ειδική προετοιμασία, και εμφανιζόταν ο θεόφις, έκανε την διάγνωσή του στο όνειρό τους, το οποίο μετά, εξειδικευμένοι ιερείς είχαν την γνώση να εξηγήσουν.
Ο όφις του Ασκληπιού στην Ρώμη εθεράπευε ιδία την γυναικεία στειρότητα. Είναι προφανής η συσχέτιση του όφεως με τον φαλλό. Γι' αυτήν του την φαλλική όψη, άλλωστε, επελέχθη αργότερα ίνα «ξεμυαλίσει» την Εύα των εβραίων, ο «εκμαυλιστής όφις».
Στον ναό του Ασκληπιού και της Υγείας στην Πτολεμαΐδα υπήρχε γρανιτένιο γλυπτό όφεως, αυτοτυλιγμένου (γύρω από τον εαυτό του). Στο κέντρο του υπήρχε ένα άνοιγμα, εντός του οποίου έριχναν οι πιστοί ασθενείς τα νομίσματα. Στις δυο πλευρές του γλυπτού υπήρχαν χερούλια. Απ' αυτά το σήκωναν οι ιερείς και μάζευαν τα νομίσματα.
 
ΠΗΓΕΣ: Ibid, Herzog.
Λεκάκης Γ. «Η ιατρομαντική λατρεία του Ασκληπιού και πώς από την Επίδαυρο ταξείδευσε στην Ρώμη», εφημ. «Παρατηρητής» Αργολίδος, 10.02.2010. Του ιδίου «Τα Ασκληπιεία, οι εορτές κι αγώνες προς τιμήν του θεού Ασκληπιού», εφημ. «Παρατηρητής» Αργολίδος, 31.03.2010.
 
Ασέληνον.
 
Ασθενοφόρο συγκρούσθηκε με ελάφι στην Ρόδο και το σκότωσε.
 
Δεν πάει πολύς καιρός που απ' αυτήν την στήλη επισήμαινα την προσοχή που πρέπει να επιδείξουμε στα ελάφια του Αιγαίου. Ήταν στο φύλλο του «Χρόνου» της 15ης Νοεμβρίου 2011. Μπορείτε να το ιδείτε στο: http://www.xronos.gr/detail.php?ID=74307
 
Και σχεδόν αμέσως μετά, συνέβη ένα άγριο περιστατικό, κοντά στην περιοχή Αρνίθα Ρόδου. Ελαφίνα που περπατούσε μαζί με την παρέα της στην δεξιά πλευρά του δρόμου, ξαφνικά προσπάθησε να περάσει απέναντι. Την ώρα εκείνη περνούσε ένα ασθενοφόρο από το Κέντρο Υγείας Αρχαγγέλου. Ο οδηγός δεν πρόλαβε ν' αντιδράσει κι έπεσε επάνω της. Και η 6χρονη λαφίνα έσβησε στην άσφαλτο...
 
Μύθος έφη.
 
Στην Εορτή του Ορφέως στην αρχαία Ρώμη
 
Όταν στην αρχαία Ρώμη εόρταζαν τον Θράκα μύστη Ορφέα, δεν έκαναν απλές εορταστικές εκδηλώσεις και ιερουργίες. Γίνονταν στα σπίτια πολλά παιγνίδια και περίφημες ολονύκτιες διασκεδάσεις (δηλ. «γλέντια ως το πρωί», «ξενύχτια» που λέμε σήμερα), κατά τις οποίες χρησιμοποιούσαν πολλά μουσικά όργανα (δηλ. με ολόκληρες οχρήστρες ή κομπανίες). 
 
Ανάμεσα στα άλλα «τυπικά» των ορφικών εορτών ήταν και το εξής: Κάθε άρρεν - ακόμη και εάν ήταν ύπατος ή στρατηγός! - απομακρυνόταν προσωρινώς τις ημέρες της γιορτής από το σπίτι του και όλες τις εξουσίες τις αναλάμβαναν οι γυναίκες.Αυτές εφρόντιζαν τότε γενικώς για ό,τι αφορούσε τον οίκο. ΠΗΓΗ: Πλουτ. «Βίος Γ. Καίσαρος, 9.
Κείμενο του Γιώργου Λεκάκη
---------------------

Wednesday, February 15, 2012

Μια άγνωστη επανάσταση των κοπατσάρηδων στην Μακεδονία, το 1854. ΤΑ 16 ΣΗΜΑΝΤΙΚΟΤΕΡΑ ΚΟΠΑΤΣΑΡΟΧΩΡΙΑ ΓΡΕΒΕΝΩΝ ....

1912-2012: Εκατό χρόνια από την απελευθέρωση της Μακεδονίας.*

Κείμενο του Γιώργου Λεκάκη στην εφημερίδα  «ΧΡΟΝΟΣ» Κομοτηνής
---
Οι Έλληνες ήταν πάντα πολεμιστές και λάτρεις της ελευθερίας. Επαναστάτησαν εκατοντάδες φορές κατά των όποιων κατακτητών τους, όλες τις εποχές, αδιάφορα εάν είχε ή δεν είχε προοπτικές το τόλμημά τους. Στην Ελλάδα, οι τόποι χωρίζονται σε δυο μεγάλες κατηγορίες: Αυτούς που επιδεικνύουν μαζικό ηρωισμό και αυτούς που γεννούν ήρωες! Μέσος όρος, δεν υπάρχει. Ανάμεσα στους τόπους που έχουν ιστορικά αποδείξει ομαδικό ηρωισμό είναι τα Κοπατσαροχώρια των Γρεβενών. Στην περιοχή αυτή της Πίνδου, το ιερό δένδρο του Διός, την δρυ, την λένε απλώς «δένδρο» ή/και «κοπάτσα» / «κουπάτσα».[1] Οι κάτοικοι της δρυοζώνης στα ριζά της Πίνδου λέγονται, λοιπόν, κοπατσαραίοι ή κοπατσάρηδες, ως θεραπεύοντες την δρυ, και υλοτομούντες αυτήν, με ιερή γνώση και ευλάβεια, που προέρχεται από τα πανάρχαια χρόνια της ιεροποιήσεως του δένδρου. Άρα ο όρος εκφράζει και ονοματίζει έναν λαό - φυσικά ελληνικό - εκ της χλωρίδος του τόπου όπου ζει και την ασχολία του με αυτήν. Οι κοπατσάρηδες, εκτός από υλοτόμοι, είναι και καλοί κτηνοτρόφοι. αλλά και αγωγιάτες (αγωγείς ή κιρατζήδες), κτίστες, σαματοποιοί (σαμαράδες), ξυλουργοί, τσαρουχοποιοί, ράπτες, σιδεράδες, κτίστες, πετράδες, κ.ά.
Τα κυριώτερα κοπατσοχώρια είναι 16 και δυο λόγια μόνο για το καθένα:
  • 1. Βοδεντσικό (νυν Πολυνέρι). Αρχαίο χωριό. Στην θέση «Καστρί», σε υψόμετρο 1.200 μ. ευρέθη σπουδαίος αρχαιολογικός χώρος, όπου ελατρεύετο ο Ζευς Δειπάτυρος. Ανήκε στην Τυμφαία χώρα. Η αρχαία πόλις - μάλλον - ιδρύθη στους προϊστορικούς χρόνους. Ήκμασε από τον 4ον έως και τον 1ον αι. π.Χ. Κατεστράφη γύρω στο 150 μ.Χ. Ο Ι.Ν. Αγ. Θεοδώρων εκτίσθη με ογκόλιθους από αυτό το αρχαίο δομικό υλικό! Στο Χάνι Λόλα υπάρχει μια άβυσσος απ' την οποία γκρεμίζονται νερά - εντυπωσιακός καταρράκτης. Φημισμένο χωριό για τους σιδεράδες του.
  • 2. Δέλνο ή/και Δέλβινο (ίσως σχετιζόμενο με το ομώνυμο χωριό της Ηπείρου). Νυν Πρόσβορο (= προς Β.). Αρχαίο χωριό επίσης. Στο ύψωμα Προφήτης Ηλίας ερείπια κάστρου ελληνιστικής εποχής (330-167 π.Χ.). Γνωστό για τα δύο γεφύρια του: Το ξύλινο στην θεση «Ξλένιο Γεφύρι» και το πέτρινο, «του Γκαβού» (επειδή απ΄ αυτό έπεσε και σκοτώθηκε ένας τυφλός), ή «Πετρένιο γεφύρι» - ως γνωστόν ο νομός Γρεβενών φημίζεται για τα πέτρινα γεφύρια του. Στους πρόποδες του Άη-Λιά υπάρχει ακόμη το τωπονύμιο «Λημέρι του Ζιάκα», γιατί εδώ λημέριαζε ο οπλαρχηγός Θ. Ζιάκας!.. Το 1936 οι κοπατσάρισσες του Πρόσβορου απεδείχθησαν και πάλι ηρωίδες, αλλά γι' αυτό θα μιλήσω σε επόμενο σήμείωμά μου.
  • 3. Κοσμάτι (βλάχ. Κουσμάτσλι). Επήρε τ' όνομά του από τον πατρο-Κοσμά τον Αιτωλό, επειδή εδίδαξε σ' αυτό. Φημίζεται για την καλή ρακή του. Στις θέσεις Βαθύλακκος και Ντρέιζ έχει ιαματικές πηγές. Στον δρόμο Κηπουρείο-Κοσμάτι υπάρχει το περίφημο 5τοξο πέτρινο γεφύρι (του 1860-64) «του Σπανού» στον ποταμό Βενέτικο. Εκτίσθη από τον Μουσταφά-πασά ή Σπανό, επί ερειπίων διπλής γέφυρας, η οποία είχε κτιστεί επί σουλτάνου Βαγιαζήτ.
  • 4. Λάβδας[2], με ετυμολογία που έχει αρχαίες ρίζες, αφού πλησίον του χωριού υπάρχει «προϊστορικός οικισμός». Αρχαίο, λοιπόν, χωριό γεωργών, κτηνοτρόφων, κτιστάδων, εμπόρων. Απάτητο από Τούρκους. Μόνον ο δεκατζής περνούσε άπαξ ετησίως, για τον φόρο σοδειάς, ο ταχυδρόμος κι οι ζαπτιέδες. Το χωριό αντιστάθηκε και στους αρβανίτες. Σήμερα έχει το πρώτο Μουσείο Μανιταριού στην Ελλάδα - ως γνωστόν τα Γρεβενά είναι ο «μανιταρονομός της Ελλάδος» - που φροντίζουν τα μέλη του Εκπολιτιστικού Συλλόγου Λάβδας.
  • 5. Λυπινίστα (> Λεπενίτσα και νυν Περιβόλι ή Περιβολάκι). Οι κάτοικοί του ίδρυσαν το Βελεστίνο και το Μικρό Περιβολάκι στην Μαγνησία, το Αργυροπούλι (ή Αργυροπούλειο) στην Λάρισα, την Λεπενίτσα (νυν Ανθούσα Λάκμωνος Καλαμπάκας) στα Τρίκκαλα, κ.ά. χωριά, ενώ πολλοί εγκαταστάθηκαν στην Βέρροια. Οι Γερμανοί έκαψαν όλο το χωριό, αλλά την εκκλησιά του άη Γιώργη δεν μπόρεσαν να την κάψουν.
  • 6. Μαυραναίοι (βλάχ. Μαυράνλε), πρώην κεφαλοχώρι, με παλαιές εκκλησιές (Αγ. Δημητρίου, Αγ. Αθανασίου, Παναγίας).
  • 7. Μεσολούρι, σε υψόμετρο 1.020 μ. σήμερα κατοικείται μόνον το θέρος. Εκκλησιά του Αγ. Δημητρίου (του 1778) με περίφημες αγιογραφίες.
  • 8. Μπίσοβο ή Μπίσιοβο (είτα Δύσβατο και νυν Κυπαρίσσι). Αρχαίο χωριό. Στον λόφο Παλιόκαστρο, στην είσοδο του χωριού, ενετοπίσθη αρχαιολογικός χώρος. (Και στον Αγ. Δημήτριο ευρέθησαν παλαιοί τάφοι). Μετά έγινε μαστοροχώρι, γι' αυτό και η λιθόκτιστη και λιθόσκεπη εκκλησιά (του Αγ. Γεωργίου του 1867), το πέτρινο δημοτικό σχολείο (του 1915), το πέτρινο γεφύρι του Παπατάκη (του 1920 - σώζεται η μία καμάρα μόνον), κ.ά.
  • 9. Ντοτσικό ή Ντούσκο[3] (νυν Δοτσικό), αν και υπό εγκατάλειψη, χωριό σε υψόμετρο 1.060 μ. στις Α. πλαγιές της Σκούρτζας Πίνδου, εξακολουθεί φημισμένο για τα τυροκομικά προϊόντα του. Εντός του χωριού πέτρινο γεφύρι (του 1804), πάνω απ' τον Βενέτικο. Εδώ ευρέθη δόντι καρχαρία ηλικίας 70 εκατ. χρόνων, όταν η περιοχή ήταν. θάλασσα!..
  • 10. Παλιοχώρι, παλαιό κεφαλοχώρι. Οι κάτοικοί του ήταν κτηνοτρόφοι, γεωργοί και μεταλλωρύχοι. Με ΙΝ της Αγ. Παρασκευής (του 1873) και ανεξάρτητο κωδονοστάσιο (του 1897). Στην θέση Χάβος, απότομα βράχια σου κόβουν την ανάσα, αλλά μια λίμνη και ένας καταρράκτης στην ξαναδίνουν.
  • 11. Ρατοσίνιστα (> Ραδοσίνιστα, νυν Μέγαρο), με τριήμερο πανηγύρι της Παναγίας. Στις θέσεις Σκαπάρια και Κούφαλο υπάρχουν ιαματικές πηγές. Στον δρόμο Μέγαρο-Κάστρο κείται το παλαιό πέτρινο γεφύρι «του Κάστρου» επί του ποταμού Γρεβενίτη.
  • 12. Σαρακαναίοι ή Σαρκαναίοι (> Σαραγκαναίοι, Σαργκαναίοι[4] και βλαχ. Σιάργκανλι). Νυν Πανόραμα. Σε υψόμετρο 1.070 μ.! Ίσως το παλαιό τοπωνύμιο να μαρτυρά και κάποια παλαιά εγκατάσταση σαρακατσάνων εδώ.
  • 13. Σπήλιο, ετυμολογία από κάποιο σπήλαιο, ή εκ παραφθοράς της αρχαίας ονομασίας του, που ήταν Πύλαιο, γιατί το χωριό ήταν η πύλη για την Πίνδο και κατ' επέκταση για την Ήπειρο. Επίσης αρχαίο χωριό, αφού στην περιφέρειά του συναντώνται λείψανα και ίχνη αρχαίων κτισμάτων. Με παλαιές εκκλησιές και πέτρινα αρχοντικά. Ο ποταμός Βενέτικος κινεί νεροτριβές. Φημισμένο για το γεφύρι της Πορτίτσας, του 1743. Ένωνε Σπήλαιο-Μοναχίτι. Ένα από τα ωραιότερα γεφύρια της Ελλάδος! Άξια επισκέψεως και η Ι.Μ. Κοιμήσεως Θεοτόκου, λίγο πριν φθάσει κανείς στο σπήλαιο. Εκκλησιά του 1633.
  • 14. Τίστα (μετονομάσθη Ζάκα ή Ζιάκας, ως γενέτειρα του οπλαρχηγού). Πλησίον του χωριού, στα Β. του όρους Όρλιακα, υπάρχουν περίφημα σπήλαια. Σ' αυτά κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο κρύβονταν οι κάτοικοι ίνα γλυτώσουν από τους Γερμανούς! Με ερείπια δύο νερόμυλων. Στον δρόμο Γρεβενών-Ζάκα, στον Βενέτικο, το πέτρινο «γεφύρι Ζάκα» (κτίσθηκε στα τέλη του 1800). Από την περιοχή του Ζιάκα ρέει και η πευκόφυρος πηγή, η οποία δίνει το επιτραπέζιο νερό «Πίνδος».
  • 15. Τούσι ή Τούζι (νυν Αλατόπετρα). Με παλαιές εκκλησιές, πέτρινα αρχοντικά. Από αγροτικό δρόμο, 3 χλμ. από Αλατόπετρα προς Πρόσβορο, επί του Βενέτικου, πέτρινο γεφύρι (αγνώστου εποχής). Κάτω από την καμάρα υπάρχουν σταλακτιτοειδείς σχηματισμοί μήκους έως και 30 εκατ.! Μεταξύ Αλατόπετρας-Φιλιππαίων, μέσα σε μια φυσική βράχινη χαράδρα, που οι εντόπιοι λεν Στόμιο, αφρίζει ένας καταρράκτης, ο οποίος γκρεμίζει τα νερά του Σμιξιώτικου ποταμού, από ύψος 40 μ.!
  • 16. Φιλιππαίοι (βλαχ. Φιλκλί ή Φιρκλί), στα ΝΑ. της Τομάρας, εντός δασών και πλουσίων ορεινών λειμώνων, κέντρο νομαδικής κτηνοτροφίας. Οι κάτοικοί του ίδρυσαν τους Κάτω Φιλιππαίους (τ. Παζαρλή) Καλαμπάκας Τρικκάλων.
Και υπάρχουν κ.ά. κοπατσαροχώρια, Δ., Β. και Ν. της πόλεως των Γρεβενών. Ονομαστικώς: Άγ. Θεόδωροι, Ανθρακία, Βραβονίστα (Καληρράχη), Βραστινό (Αναβρυτή), Γκριντάδες (Αιμηλιανός), Δραβονίστα, Ελευθεροχώρι, Ζάλοβο (Τρίκωμο), Ζάπαντο (Ζαπαναίοι-Λαγκαδιά), Ζιγκόστι (Μεσόλακκος), Καλαμίτσι, Καλόχι, Κάστρο, Κυρακαλή, Λαμπανίτσα (Μικρολίβαδο), Λιμπίνοβο (Διάκος), Μαυρονόρος, Μουναχίτλου (Μοναχίτι), Μπούρα (Δοξαράς), Ντιβράνι (Έλατος), Πηγαδίτσα, Πλέσια (Μελίσσι), Ριάχοβο (Παρόρειο = παρά το όρος[5]), Σίτοβο (Σιταράς), Σχίνοβο (Δεσπότης), Τάλοβο, Τσιτουρίε (Κηπουρείο), Τσουριάκας (Αετιά), Φελλί. Ίσως κ.ά. που μετονομάσθηκαν, διότι τότε κάποιοι πίστευαν πως δεν έχουν ελληνική ρίζα οι ονομασίες των χωριών αυτών, κάτι που σήμερα έχει αποδειχθεί πως δεν ήταν έτσι. Ακόμη και αυτά τα παλαιά ονόματα των χωριών των βιαίως εξισλαμισθέντων κοπατσαραίων (βαλαάδων) και βλάχων των Γρεβενών είχαν ελληνική, ελληνικότατη ετυμολογία, γι' αυτό και τα αναφέρω εδώ και με τα παλαιά τους ονόματα. Ηρωικά και γεμάτα θρύλους χωριά! 
Εκτός από τα περίχωρα των Γρεβενών, οι κοπατσαραίοι εξαπλώθηκαν - κυρίως μετά το 1800 - και στην Ημαθία (χωριά Βερμίου) και την Πιερία (χωριά Ολύμπου).
Το πιο ένδοξο κοπατσαροχωριό όλων θεωρείται η Τίστα, η ιδιαιτέρα πατρίς του οπλαρχηγού Θ. Ζιάκα. Αλλά το κέντρο των κοπατσάρηδων είναι το Σπήλιο, όπου έγινε η - άγνωστη στους πολλούς - επανάστασή τους, το 1854. Οι λεπτομέρειες αυτής της επαναστάσεως ακόμη αγνοούνται. Ήταν τότε που ο Θ. Ζιάκας μάζεψε 50 παλληκάρια και γυναικόπαιδα στην Ι.Μ. Σπηλαίου στο Σπήλιο και εκήρυξε την επανάσταση κατά των Τούρκων, ζητώντας ανεξαρτησία! Η κίνηση αυτή δεν είχε πιθανότητες επιτυχίας μεν - κάτι που την καθιστά ακόμη πιο ηρωική - αλλά και οι επαναστάτες δεν ηττήθησαν δε! Παρά την ηρωική αντίσταση, προδόθηκαν από τρόφιμα και πολεμοφόδια. Έτσι αναγκάσθηκαν ν' ανοίξουν δρόμο δια μέσου των εχθρών και να διαφύγουν προς την Καλαμπάκα (επίσης τότε οθωμανοκρατούμενη). Απ' εκεί, οι πρωτουργοί καταστάλαξαν στην παλαιά Ελλάδα. Ο δε Ζιάκας κατέληξε τελικώς στην Λαμία, ονειρευόμενος διαρκώς την απελευθέρωση της πατρίδος του, των κοπατσαροχωρίων των Γρεβενών. Συνέχισε να πολεμά έως τα βαθειά του γεράματα. Πολύ γέρος πολέμησε ως αντάρτης και στον ατυχή πολεμο του 1897.
Η επανάσταση αυτή ξεσήκωσε όλα τα χωριά του Βοΐου Κοζάνης!
Όσον αφορά τα γυναικόπαδια, αυτά με την διαμεσολάβηση Ευρωπαίων προξένων, που είχαν φθάσει στα Ιωάννινα, έλαβαν αμνηστεία και εν τέλει επέστρεψαν στα κοπατσαροχωριά τους.
Η λαϊκή μούσα δεν έμεινε ασυγκίνητη απ' αυτήν την ηρωική εξέγερση. Και φιλοτέχνησε ένα τραγούδι, και μάλιστα διαλογικό, που ακόμη είναι αγαπητό στην Μακεδονία και την Θεσσαλία:
Εσείς βουνά των Γρεβενών και πεύκα του Μετσόβου / λίγο να χαμηλώσετε, μια-δυο ντουφέκια τόπο / για να φανούν τα Γρεβενά, κι αυτό το μέγα Σπήλιο / πώς πολεμούν οι Έλληνες με το νιζάμ-ασκέρι. / Πέφτουν τα τόπια σαν βροχή, γκιουλέδες σαν χαλάζι / κι αυτά τα λιανοντούφεκα σαν την ψιλή βροχούλα. / Πάψε Ζιάκα μ' τον πόλεμο, πάψε και το ντουφέκι / να κατακάτσει ο κουρνιαχτός, να μετρηθούν τ' ασκέρια / «Άσ' τε, παιδιά μ', να φύγωμε, να πάμ' στην Καλαμπάκα! / Εκεί 'ναι κι άλλοι αρχηγοί, εκεί κι ο Χατζηπέτρος!». / «Καλημερά σου αρχηγέ!». «Καλώς τον Ζιάκα που 'ρθε!. / Ζιάκα μ' π' άφησες τις εκκλησιές, το μέγα μοναστήρι;» / «Πέτρο μ' δεν είν' τα Τρίκκαλα, δεν είν' οι αραπάδες, / Εδώ τα λένε Γρεβενά! Τους λέγουν αρβανίτες! / Έχουν την πίστη στο σπαθί, τον νόμο στο ντουφέκι». Οι κοπατσάρηδες - πανάρχαιοι Μακεδόνες κάτοικοι των Γρεβενών - είναι φουστανελλάδες και ιππομανείς. Ως προς τον σωματότυπο είναι μελαχροινοί, υψηλόσωμοι, εύσωμοι, ευσταλείς, σωστοί γίγαντες ως Μακεδόνες (μακεδνοί = οι έχοντες μάκος/μήκος, οι επιμήκεις). Ως προς τον χαρακτήρα είναι υπερήφανοι, λεβέντες, αδάμαστοι, ανυπότακτοι. Επί οθωμανοκρατίας, οι κοπατσαραίοι ήταν πάντα αντιδραστικοί με τους κατακτητές. Οι περισσότεροι άνδρες τους έβγαιναν κλέφτες στο βουνό. Συνήθειο που κράτησαν έως και τις αρχές του 20ού αι., όταν οι περισσότεροι ληστές της Δυτ. Μακεδονίας ήσαν κοπατσάρηδες, οι οποίοι κατέρχονταν έως την Θεσσαλία, ενώ δυτικώτερα κτυπούσαν την Ήπειρο έως και την Αλβανία. Περιττό να αναφέρω ότι όπως στα αρχαία χρόνια η πειρατεία ήταν ένας νόμιμος τρόπος προσπορισμού και επιβιώσεως διαφόρων λαών της θαλάσσης, κυρίως νησιωτών, έτσι και έως τα σύγχρονα χρόνια η ληστεία ήταν ένας έντιμος και ηρωικός τρόπος του ζειν. Έτσι το έβλεπαν και οι κοπατσάρηδες. Ότι δηλ. ληστεύοντας τον ληστή (κατακτητή) ισορροπείς το κακό. Έως τα μέσα του 20ού αι. οι κοπατσάρηδες έφθαναν τον αριθμό των 10-12.000 ψυχών.
ΠΗΓΕΣ:
Λεκάκης Γ. «Ήπειρος, η γωνιά που πέτρωσε στο 5...» έκδ. εκδ. «Πολυμέσα Εκπαιδευτική Μηχανική», 1998. Του ιδίου «Σύγχρονης Ελλάδος περιήγησις-Γρεβενά» (υπό έκδοσιν).
Πουλιανού Δ. «Κοπατσαραίοι Ζωντανό Παρελθόν στα Ρίζα της Ανατολικής Πίνδου», έκδ. Ανθρωπολ. Εταιρεία Ελλάδος, 1994.
Φαλτάιτς Κ. (διάφορα κείμενα).
ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ:
-------------------------------------------------
[1] Το δένδρο αυτό απαντάται με διάφορα ονόματα στην Ελλάδα.
[2] Μ' αυτό το όνομα απαντάται και ιστορικό χωριό στην Ανδρίτσαινα Ολυμπίας Ηλείας.
[3] ντoύσκο ή ντούσικο = το χαμόδενδρο, η νάνος βαλανιδιά η πλατύφυλλος, η ήρεμη, που αλλαχού λέγεται πλαντίτσα, μεροδένδρι, τζέρος, κ.ά. Εξ ου και ντούσκα (ή το ντούσκον ή ντούσικον είναι το βελανιδοδάσος).
[4] Ο εξ αυτού του χωριού καταγόμενος καλείται Σαργκάνης, όπως ο γνωστός θρυλικός παλαίμαχος τερματοφύλακας της εθνικής ομάδος ποδοσφαίρου της Ελλάδος
[5] Μ' αυτό το όνομα απαντώνται και άλλοι οικισμοί στην Βοιωτία, την Αρκαδία, την Φλώρινα, την Λακωνία, κ.α. Ενώ με το όνομα Ριάχοβο απαντώνται οικισμοί στο Πωγώνι, την Κοζάνη, κ.α.
*1912-2012: ΕΚΑΤΟ ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ
 «Η νέα αυτή χρονιά, ας γίνει το εφαλτήριο μιας νέας εθνικής και ιστορικής πορείας του ελληνισμού, που και τότε, κάτω από τραγικές συνθήκες, πτωχευμένος οικονομικά, ηττημένος στρατιωτικά, αγωνιζόμενος όμως σθεναρά, με παιδεία και ανδρεία και αναγεννημένος τελικώς πολιτικώς μετά την Επανάσταση του 1909, κατάφερε με την βοήθεια του Θεού να γιγαντωθεί μέσα σε λίγες ιστορικές στιγμές και ενωμένος να τσακίσει την Οθωμανική Αυτοκρατορία και τους Νεότουρκους, απελευθερώνοντας τον βόρειο απροσκύνητο ελληνισμό και ανάμεσά του την θρυλική ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ του Μεγάλου Αλεξάνδρου!
Εκατό χρόνια, που μπορούν να φωτίσουν τον δρόμο μας και να εγείρουν όλες εκείνες τις δυνάμεις και τις αρετές που θα μας οδηγήσουν και πάλι στην ψυχή, την δύναμη και την δόξα!
Ο ελληνισμός παραμένει ο γίγας της Παγκόσμιας Ιστορίας! Απλώς κοιμάται! Εφέτος, το 2012, ας τον ξυπνήσουμε! Αυτό προστάζουν οι τάφοι! ΖΗΤΩ Η ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ! Ευλογημένο το ηρωικό μονοπάτι τις Πίστεως και της Πατρίδος!Ευλογημένη η ώρα που θα ξυπνήσει και πάλι ο γίγας ο Έλλην»!
Ανακοίνωση Παγκόσμιας Επιτροπής Μακεδονικού Αγώνα για το έτος 2012, που συμπληρώνονται 100 χρόνια από την απελευθέρωση της Μακεδονίας. Την ανακοίνωση υπογράφει ο Κωνσταντίνος Κάλφας.
Την ίδια ώρα, ο ο πρωθυπουργός της Ρωσικής Ομοσπονδίας Βλαδίμηρος Πούτιν «άδειαζε» τον Γκρουέφσκυ: «Ο Μέγας Αλέξανδρος, ήταν Έλλην», είπε. Αυτονόητον. Και ιστορικό. Αλλά χαμένα τάχουν οι χαμένοι. Και συνέχισε: «Στην εποχή του και για να λύσει οικονομικά προβλήματα, ο Αλέξανδρος ο Μακεδών, κατέκτησε την Περσία. Η σημερινή Ελλάς δεν διεκδικεί να κατακτήσει κανέναν, αλλά θα έπρεπε να έχει την δυνατότητα να ελέγχει το εθνικό της νόμισμα και να έχει παράλληλα και το δικό της σύστημα εκτυπώσεως νομίσματος».
Η δήλωσή του καταγράφεται με τον πιο επίσημο τρόπο στην ιστοσελίδα της ρωσικής κυβερνήσεως: http://premier.gov.ru/events/news/17938/

Featured Post

“The U.S. must stop supporting terrorists who are destroying Syria and her people" : US Congresswoman, Tulsi Gabbard

US Congresswoman, Tulsi Gabbard, recently visited Syria, and even met with President Bashar Al-Assad. She also visited the recently libe...